Droga w ruchu jednostajnie przyspieszonym
Treść zadania
Samochód jadący z prędkością o wartości w pewnej chwili zaczął przyspieszać i w czasie wartość jego prędkości wzrosła do . Oblicz jaka droga w ruchu jednostajnie przyspieszonym została przebyta przez samochód.

Potrzebujesz pomocy?
Schemat rozwiązania
Wyświetl schemat rozwiązania
Dane:
Szukane:
Wzory:
Przekształcenia:
Obliczenia:
Rozwiązanie z komentarzem
1. krok – dane i szukane
Wyświetl 1. krok
W pierwszym kroku wyciągamy z treści zadania istotne informacje, czyli wypisujemy dane i określamy rodzaj ruchu.
Dane:
– wartość prędkości początkowej
– wartość prędkości końcowej
– czas trwania ruchu z przyspieszeniem
Naszym celem jest obliczenie przebytej przez samochód drogi w ruchu jednostajnie przyspieszonym.
2. krok – wyprowadzenie wzoru – droga w ruchu jednostajnie przyspieszonym
Wyświetl 2. krok
Jak obliczyć drogę w ruchu jednostajnie przyspieszonym? Możemy zacząć od wzoru na drogę w ruchu jednostajnie przyspieszonym:
Niestety nie znamy przyspieszenia, wiemy jednak, jak je obliczyć:
I tu już znamy wszystkie zmienne. Moglibyśmy od razu podstawić dane do wzoru na przyspieszenie, a następnie otrzymany wynik wstawić do wzoru na drogę. Jednak takie postępowanie nie jest najbardziej optymalne. Lepszą metodą jest przekształcenie wzorów tak, aby otrzymać wzór na szukaną wielkość, w którym wszystkie zmienne są dane w treści zadania. W tym przypadku wykorzystujemy wzór na przyspieszenie i podstawiamy jego prawą stronę do wzoru na drogę:
Następnie sprowadzamy ułamki do wspólnego mianownika, dodajemy i maksymalnie upraszczamy:
Występujące w tym wzorze wyrażenie to wzór na średnią wartość prędkości w ruchu jednostajnie przyspieszonym
Moglibyśmy więc to zadanie rozwiązać również wychodząc z podstawowego wzoru na średnią wartość prędkości
Następnie, mnożąc go obustronnie przez , otrzymujemy wzór na drogę
,
do którego podstawiamy wzór na średnią wartość prędkości w ruchu jednostajnie przyspieszonym
Jest to szybszy sposób. Większość uczniów zaczyna od wzoru na drogę w ruchu jednostajnie przyspieszonym, bo taka jest pierwsza myśl. Warto jednak pamiętaj również o tym mniej oczywistym podejściu.
3. krok – obliczenia
Wyświetl 3. krok
Mamy już wyprowadzony wzór na drogę, możemy więc przystąpić do obliczeń. Uważniejsze spojrzenie na dane powinno nas jednak zatrzymać w tym miejscu – uwaga na jednostki prędkości! Najpierw musimy je ujednolicić. W naszej sytuacji wygodniej będzie zamienić na .
Obliczenia:
Wreszcie możemy podstawić dane i otrzymać wynik:
Odpowiedź
Wyświetl odpowiedź
Droga w ruchu jednostajnie przyspieszonym przebyta przez samochód wynosiła .
Dla dociekliwych
- Częstym błędem popełnianym przez uczniów w tego typu zadaniach jest pomijanie informacji o prędkości początkowej i obliczanie drogi ze wzoru (który jest niepełny). Zwłaszcza, że do obliczenia wartości przyspieszenia wykorzystujemy wartość prędkości początkowej, więc może się wydawać, że została już ona uwzględniona. Jeśli sprawdzisz w tablicach, droga w ruchu jednostajnie przyspieszonym wyraża się wzorem i najlepiej taką właśnie postać zapamiętać i zapisywać zawsze przy rozwiązywaniu zadań. Jeśli prędkość początkowa ma wartość zero, to taką po prostu wstawiamy i wszystko wychodzi, ale przynajmniej nie popełnimy błędu w innych sytuacjach.
- Alternatywny sposób na to, jak obliczyć drogę w ruchu jednostajnie przyspieszonym, sprowadza się do faktu, że droga to pole pod wykresem . Możemy naszkicować sobie taki wykres odpowiadający danym z zadania. Nie musi być piękny i dopracowany, traktujemy go bardziej jako rysunek poglądowy.

Możemy zauważyć, że pole pod wykresem ma kształt trapezu prostokątnego (leży na boku przy kącie prostym).
Pole trapezu obliczamy ze wzoru , gdzie i to podstawy, a to wysokość. W trapezie pod wykresem jedna podstawa jest równa wartości prędkości początkowej , a druga wartości prędkości końcowej , natomiast wysokość jest równa czasowi przyspieszania . Skoro pole pod wykresem jest równe drodze, to wzór na drogę ma postać . Bez wyprowadzeń i przekształcania wzorów otrzymaliśmy ten sam wzór. Jeśli ktoś woli taką metodę graficzną, spokojnie może ją stosować.
Podstawa programowa
Wymagania szczegółowe. Uczeń:
- I. 1) przedstawia jednostki wielkości fizycznych, opisuje ich związki z jednostkami podstawowymi; przelicza wielokrotności i podwielokrotności;
- I. 4) przeprowadza obliczenia liczbowe posługując się kalkulatorem;
- II. 3) opisuje ruchy prostoliniowe jednostajne i jednostajnie zmienne, posługując się zależnościami położenia, wartości prędkości oraz drogi od czasu.
Coś się zaciekawiło? A może widzisz błąd? Potrzebujesz czegoś więcej? Daj znać w komentarzu. Ta strona wciąż się rozwija.
